Page 424 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

Ancak motif, içlerine nokta veya çizgilerle yapılan süsleme unsurlar ile zenginleştirilerek sade
görüntüsünden uzaklaştırılmıştır (Küpeli, 2009, s. 481,482).
Baba Nakkaş üslubu desenler önce tezhip ve cilt sanatında kendini göstermiş, daha sonra
çini ve diğer sanatlarda görülmüştür. Üslubun çini sanatı üzerindeki etkisi diğer sanatlardan daha
uzun sürmüştür. Tezhipte meydana gelen üslûp değişimi çinide meydana gelen değişimden daha
hızlı geliştiğinden, Baba Nakkaş üslûbu çinide III. Murat dönemine kadar sürerken, İran bölgesinden
gelen nakkaşların etkisiyle tezhip sanatında II. Bayezid döneminde sona ermiştir (Küpeli, 2007, s.
369-370).
Çalışmanın Amacı
Çalışmada, Osmanlı Dönemi İznik mavi-beyaz çinilerinde görülen Baba Nakkaş üsluplu eserler ile
çini sanatçısı Mehmet Koçer’in Baba Nakkaş üsluplu eserleri motif ve desen kurgusu
karşılaştırılarak Koçer’in çini sanatına katkısı ele alınmıştır.
Materyal
Çalışmada verilerinin toplanmasında öncelikle konu ile ilgili kaynaklar (bilgi ve belge) dijital veya
matbu halleri ile sunulan kaynaklardan toparlanmıştır. Bu kaynaklar, konu ile ilgili tezler, bilimsel
makaleler, kültürel ve sanatsal dergiler, web sayfaları, fotoğraf arşivleri ve özel albümler gibi
kaynaklardır. Elde edilen bilgi ve belgeler araştırmanın amaçları doğrultusunda sınıflandırılmış ve
kullanışlı hale getirilmiştir.
Metod
Çalışmada nitel araştırma olması düşüncesi doğrultusunda betimsel analiz yöntemi ile yürütülmüş;
araştırmanın amacına bağlı olarak tarama modeli kullanılmıştır.
Bulgular
Mehmet Koçer’in Hayatı
Mehmet Koçer 1951 yılında Elazığ’ın Ağın ilçesinde doğmuştur. İlkokulu ve ortaokulu
Ağın’da okuyan Koçer 1969 yılında Tunceli Erkek İlk Öğretmen Okulu’ndan mezun olmuştur.
Yaklaşık 6 yıl ilkokul öğretmenliğinden sonra 1977 yılında Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Resim
Bölümünü bitirmiş ve mezuniyet tezini “Kütahya Çiniciliği” konusunda yapmıştır (Bardak, 2021, s.
40, Oflaz, 2012, s. 45, https-2). 1977 yılından ilk kez resim öğretmenliğine Kütahya İmam Hatip
Lisesi’ne atanan Koçer, resim öğretmenliği yaparken Koç Vakfı tarafından çini üzerine düzenlenen
kurslara katılmış, bir taraftan da tarihi eserleri inceleyerek motif desen-ilişkisi, altyapı ve dekor
çalışmalarını aralıksız sürdürmüştür (S.T, 2010, s. 55). 1976-80 yılları arasında Mehmet Koçer,
Altın Çini’nin kuruluşuna (1982) kadar çini çalışmalarını bireysel olarak devam ettirmiş ve resim
öğretmenliği görevine devam etmiştir. Altın Çini’nin kuruluşunda aktif olarak rol alan sanatçı halen
Altın Çini ve Seramik Sanayi bünyesinde çini üretim sorumlusu ve desinatör olarak görevine devam
etmektedir (Bardak, 2021, s. 42).
Mehmet Koçer, çini dalında ilk ödülünü 1984 yılında Koç Vakfı'nın düzenlemiş olduğu
çini yarışmasında pano dalında ikincilik almıştır. Koçer, 1986 Birinci Milletlerarası Türk Çini ve
Seramik Kongresi çini yarışmasında pano dalında birincilik, vazo tasarımı dalında ikincilik
ödüllerini almıştır (Bardak, 2021, s. 44, Oflaz, 2012, s. 45, https-2).
Mehmet Koçer 1986-87 yıllarında Kütahya’da çini eğitiminin geliştirilmesi için 1984
yılında Kütahya Endüstri Meslek Lisesi’nde Çini-Seramik bölümlerinin kuruluşunda, MEB program
geliştirme çalışmalarında görev almıştır, Talim Terbiye Kurulu çini seramik bölümlerinin müfredat
programlarını hazırlamıştır. Mehmet Koçer, 1985-88 yılları arasında Ankara Gazi Mesleki Eğitim
Fakültesi’nde çini ve seramik dersleri vermiştir. 1989 yılında Dumlupınar Üniversitesi Kütahya
Meslek Yüksekokulu Çini İşlemeciliği Bölümüne Öğretim Görevlisi olarak atanmış, Dumlupınar
Üniversitesi’ndeki görevinden 15 yıl sonra 2004 yılında emekli olmuş aktif eğitimcilik hayatını
noktalamıştır (Bardak, 2021, s. 44, 45, Oflaz, 2012, s. 45, https-2).

Baba Nakkaş Üslubun Çini Alanında Günümüz Temsilcisi Mehmet Koçer
Çalışmamızın birinci bölümünde, birçok yayın, özel koleksiyon ve müze
koleksiyonlarından İznik Baba Nakkaş üsluplu eserler ve Mehmet Koçer’in Baba Nakkaş üsluplu
eserleri motif özellikleri bakımından incelenmiştir. Baba Nakkaş üsluplu motiflerin, iki boyutlu ve
simetrik stilizasyonlarla tasarlandığı görülmektedir.

388