Page 67 - Müzik ve Sanat Dergisi

Muhibbi Divani

16.yüzyıl tezhip sanatında klasik dönem
olarak kabul edilmektedir. 16.yüzyılın
en büyük eserlerinden biri olan Muhib-
bi Divanı Kanuni’nin “ Muhibbi “ mah-
lasıyla yazdığı şiirlerden oluşmaktadır.
Süslemelerini sarayın sernakkaşı Kara
Memi tarafından yapıldığı bilinmekte-
dir. Kara Memi geleneklerin dışına çıkıp,
yeni bir üslup ortaya çıkarmıştır. Evliya
Çelebi’nin Seyahatname ’sinde bahsettiği
gibi İstanbul ve çevresinde 30 has bahçe-
nin Kanuni Sultan Süleyman’ın yaptırmış
olduğu, yüzlerce çiçekçi dükkânlarının
bulunduğu, sultanın bahçe ve çiçek sevgi-
sinin bilinmesi üzerine bu ortamın sanata
yansımasında önemli rol oynamıştır.
740 sayfalık bu eserde bezemeler yepye-
ni motifleriyle dikkat çekmiştir. Tezyina-
tın hiçbir sayfada aynen tekrarlanmayışı,
Kara Memi’nin hayal gücünün zenginliği
ve usta sanatkâr olduğunu gösterir nite-
liktedir. Selvi, sümbül, lale, anemon, zam-
bak, ayn-ı sefa, gül, mor süsenler, çiçek
demetleri, karanfil, rumi, bulut, hatayi,
yaprak gibi motifler büyük bir ustalıkla
kullanılmıştır. Renkler, teknik ve kompo-
zisyon bakımından da şaheser nitelikte-
dir. Eser, bahçe çiçeklerinin uygulandığı
ilk örnekler olma özelliğini taşımaktadır.
Natüralist üsluptaki bu çiçeklerin dışında
yazı etrafını çerçeveleyen halkarlar görül-
mektedir. Altının tonlarını seyrettiğimiz
bu alan tasarım bakımından farklıdır.
1500 civarında koltuk deseni bulunmak-
tadır. Her birinde başka çiçek bir bahçede
gezer gibi sayfalar içinde dolaşıp seyretme
keyfini vermektedir. Koklamaya az kaldı-
ğını hissettiğiniz bir eserdir. Doğa gözlem-
ciliğinin arttığı, sanatın bu gözlemden et-
kilendiği görülmektedir. Kara Memi usta
bir sanatkârdır. Fatih döneminin başnak-
kaşı Şahkulu’ nun öğrencisi olduğu bilin-
mektedir. Tarihimize ışık tutan, yeni üslup
kazandıran bu eserlerimizi tanımak ve
korumak bugünün sorumluluğudur. Her
düşüncenin bir çiçeğe dönüştüğü, tasarım
yelpazesinin genişlediğinin kanıtı olmuş-
tur.

67