Page 433 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

KONYA A. R. İZZET KOYUNOĞLU MÜZESİNDE BULUNAN EL
ÖRGÜSÜ ÇORAP ÖRNEKLERİNİN İNCELENMESİ

Kezban Sönmez
1
Özet
Türk çeyiz kültürü ve Türk el sanatları içerisinde el örgüsü çorapların önemli bir yeri vardır.
Anadolu’nun birçok yöresinde el örgüsü çorapların malzeme, renk ve motif açısından zengin
örneklerinin bulunduğu bilinmektedir.
El örgüsü çorap; pamuk, yün, sentetik vb. malzemeden elde edilen ipliklerin, şiş yardımıyla
meydana getirdiği ilmeklerin birbirinin içerisinden geçmesiyle oluşan dokular olarak
tanımlanmaktadır (Akpınarlı vd. 2014, 295).
Anadolu insanı, el sanatlarının her alanında olduğu gibi duygu ve düşüncelerini çoraplar
üzerine yerleştirilen motiflerle yansıtmıştır. Çoraplarda kullanılan motiflerin şekilleri ve renkleri her
dönemde bir sanat eseri olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu araştırmanın amacı; A.R. İzzet Koyunoğlu Müzesinde bulunan el örgüsü çorapları
inceleyerek bu örnekleri tanıtmak, günümüzde kaybolmaya yüz tutmuş, örücülük alanının bir dalı
olan, plastik değere sahip, el örgüsü çorapların sürdürülebilirliğini sağlamaktır. Araştırmanın bir
diğer amacı; müzede bulunan örneklerle ilgili bir katalog oluşturarak, bu örneklerin belgelenmesine
katkıda bulunmaktır. Bununla birlikte günümüzde değişen giyim kültürüne bağlı olarak önemini
yitiren çorap örücülüğüne tekstil sektörünün dikkatini çekmek amaçlanmaktadır.
Bu araştırma Konya A.R. İzzet Koyunoğlu Müzesinde bulunan el örgüsü çorap örnekleri
ile sınırlandırılmıştır. Araştırma sırasında müzede bulunan çok sayıda çorap örneği incelenmiş,
benzer örnekler çıkarılarak 10 adet çorap örneği araştırma kapsamına alınmıştır.
Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle el örgüsü çoraplarla ilgili
literatür taraması yapılmış, konu ile ilgili gerekli kaynaklar incelenmiştir. Sonraki aşamada bir
gözlem formu oluşturulmuş ve müzede bulunan el örgüsü çorapların fotoğrafları çekilmiştir.
Eserlerle ilgili envanter defterleri incelenmiş ve müze sorumlularından eserlerle ilgili gerekli bilgiler
alınarak, bu bilgiler gözlem formuna aktarılmıştır. Tüm bu süreçler sonunda elde edilen bilgiler
analiz edilerek sonuca gidilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Çorap, Örücülük, Türk Kültürü.

EXAMINATION OF HAND KNITTED SOCKS SAMPLES IN KONYA A. R. İZZET
KOYUNOĞLU MUSEUM

Abstract
Hand-knitted socks have an important place in Turkish dowry culture and Turkish
handicrafts. It is known that there are rich examples of hand-knitted socks in terms of material, color
and motif in many regions of Anatolia.
Hand knitted socks; It is defined as the textures formed by intertwining the loops formed
by the yarns obtained from cotton, wool and synthetic materials etc. with the help of a needle.
(Akpınarlı et al. 2014, 295).
Anatolian people reflected their feelings and thoughts with the motifs placed on socks, as
in every field of handicrafts. The shapes and colors of the motifs used on socks appear as works of
art in every period.
The purpose of this research; to introduce these samples by examining the hand-knitted
socks in A.R. İzzet Koyunoğlu Museum, to ensure the sustainability of hand-knitted socks, which
are a branch of knitting and have plastic value, and are on the verge of disappearing today. Another
aim of the research is; to contribute to the documentation of these samples by creating a catalog of
the samples in the museum. Moreover, it is aimed to draw the attention of the textile industry to
socks knitting, which has lost its importance due to the changing clothing culture.
This research is limited to hand-knitted socks samples in Konya A.R. İzzet Koyunoğlu
Museum. During the research, many socks samples in the museum were examined, similar samples
were removed and 10 socks samples were included in the scope of the research.
In the study, qualitative research method was used. First of all, a literature review was
conducted on hand-knitted socks and the necessary resources on the subject were examined. In the
next stage, an observation form was created and photographs of the hand-knitted socks in the

1 Doç. Dr. – Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Konyaaltı/ Antalya- Akdeniz Üniversitesi Güzel
Sanatlar Fakültesi Tekstil ve Moda Tasarımı Bölümü.

397