Page 482 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

Dokuzuncu belge:

Fotoğraf: 10.

Bâb-ı Âsafî Divan-ı Hümayun Mukavele Kısmı evrakı, 63 dosya, 5 gömlek numaralı ve
08.10.1335 tarihli belge “Merkezi Dersaadet’te olmak, gerekmesi halinde başka yerlerde de şubeler
açabilmek ve her nevi pamuk, yün ve ipeği beyazlatma, mensucat ve deri boyama gibi muhtelif
faaliyetlerde bulunmak üzere Mehmed Raif Efendi, ortakları ve hissedarlar tarafından kurulan
Teşebbüsat-ı Sınaiye Anonim Şirlet-i Osmaniyesi’nin dahili nizamnamesi ile Ticaret ve Ziraat
Nezareti’nin konu hakkındaki tezkiresi”dir.

Sonuç
Sonuç olarak Osmanlı Devleti döneminde de Türklerde tekstil sanatlarının önemli bir
yerinin olduğu bilinmektedir.
Osmanlı dönemi tekstil üretiminin özellikle 16. yüzyılda çok yüksek bir seviyeye ulaştığı,
Saray kumaşları adıyla anılır bir hal aldığı da göz ardı edilmemelidir.
Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivleri’nde konu ile alakalı çok sayıda belge vardır.
Konunun bildiri ile sınırlı olmasından dolayı burada incelenen belgeler ışığında kumaş
boyahanelerinin kullandığı malzemelerin kalitesinin bile devlet kontrol edildiği, kumaş ve boyalı
kumaşların vergi usül ve esaslarının belirlendiği bu konuda zaman zaman hükümler verildiği,
gümrük işlemlerinin özenle kontrol edildiği, kumaş boyanması ile ilgili özel müteşebbislerin
yatırımlarının desteklendiği ve hatta vakfedilen boyahane binalarının dahi korunması hususunda
titizlik gösterildiği anlaşılmaktadır.

Kaynakça
Alpat, Fatma Engin, “Osmanlı İmparatorluğu’nun 15. Yüzyıl ve 18. Yüzyıllar Arası Saray
Kumaşlarında Kullanılan Bitkisel Üslup”, Sosyal Bilimler Dergisi, 2010, (1), s. 27-50.
Aytaç, Ahmet ve ark. “Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde Balkanlara Ait Bazı Dokuma
Belgeleri”, Samsun Mübadele ve Balkan Türk Kültürü Araştırmaları Derneği II. Mübadele ve
Balkan Türk Kültürü Araştırmaları Kongresi Bildirileri, Samsun, 20-22 Konya, Kasım 2008, s. 2-
6.
Aytaç, Ahmet ve İlbak, Merve, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri’nde El Dokumalarına Dair
Önemli Kayıtlar, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları, İstanbul, 2014.
Uyanık, Seval ve Oğulata, Ramazan Tuğrul, “Türk Tekstil ve Hazır Giyim Sanayiinin
Mevcut Durumu ve Gelişimi”, Tekstil ve Mühendis, 2013, 20 (92), s. 59-78.
Yardımcı Gürcan, Kevser, “Osmanlı Dönemi Dokuma Sanatı Ürünlerinden Örnekler”,
International Journal of Cultural and Social Studies, August 2016, Volume 2 (Special Issue 1), s.
219-241.
https://www.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/Sayfa.aspx?icerik=9&h=ADA45D7B737CBC
58F13C672C0AECCA8E9F0DDB54A7AB8426349949A5FDEB9E15.01.09.2023.15.06.
https://www.devletarsivleri.gov.tr/Sayfalar/Sayfa.aspx?icerik=7&h=7063361CBAAC3C4
21E5402D9EED43F9CEE1A60EAAC5D7F217A7EB3D3F589CC15.22.03.2022.00.25

446