Page 508 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

Resim 25,26,27. Mihrap çinilerinde boya-badanaya bağlı oluşan kirlilik

Değerlendirilme ve Sonuç
• Araştırma konumuz olan Tevfikiye Camii mihrap, kubbe ve sütun çinilerine yönelik
yerinde yapılan incelemeler sonucunda, kubbe eteklerindeki ve köşeliklerdeki çinilere
ulaşılamadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır. Ancak yakınlaştırılarak çekilen
fotoğraflardan anlaşıldığı kadarıyla yapısal bütünlüklerini korudukları görülmektedir. Buna
rağmen malzeme bazında var olabilecek bozulmaları hakkında bir değerlendirme yapmak
doğru olmayacaktır.
• Mihrap ve sütun çinilerinin yapısal bütünlüklerini korumakta oldukları tespit edilmiştir.
• Ancak malzeme bozulmaları bağlamında iğne başı deliklenme, taş atkını, parça kaybı,
çatlak-kırık, yüzeysel basit kirlik türünden bozulmalar tespit edilirken; onarım ve diğer
müdahalelerle meydana gelen bozulmalar bağlamında ise tamamlama, hatalı malzeme
kullanımı, boya-badana kalıntılarına bağlı kirlilik tespit edilmiştir.
• Bu tespitler ışığında, Camii çinilerinin mevcut durumu bakımından oldukça sağlıklı olduğu
anlaşılmaktadır. Var olan bozulmaların kısa vadede çinilerin yapısal bütünlüğüne karşı bir
sorun oluşturması da beklenen bir durum değilidir.
• Ancak bu durum küçük bozulmaların dikkate alınmaması anlamına gelmemektedir. Zira bu
küçük bozulmalar zamanla doğrudan yada dolaylı olarak çinilerin varlığını ve bütünlüğünü
tehdit eder hale gelecektir.
• Tevfikiye Camii ve çinilerinin en büyük avantajı yakın tarihli bir yapı olması ve buna bağlı
olarak bozulmalarla ve bozulmaya sebep olana faktörlerle daha az karşılaşmış olmasıdır.
• Bu avantajlı durumu koruyarak devam ettirebilmek için, bu çalışmayla da amaçlandığı gibi
mevcut durum tespitlerinin belirli aralıklarla yapılmasının önemi büyüktür.
• Bu tespitler ile bozulmalar büyümeden müdahale edilebilecek bu sayede eser değer ve
bütünlüğünü kaybetmeyecek hem de müdahalelerde daha düşük maliyetlere ihtiyaç
duyulacaktır.
• Bu müdahaleler sadece fiziki olarak değil düşün ve eğitim bazında da gerçekleşmelidir.
Özellikle tarihi camilerde görev alan din görevlilerine koruma bilincinin kazandırılmasına
yönelik yapılacak eğitimler Vakıflar Bölge Müdürlükleri, Müftülükler ve Üniversiteler
ortaklığında düzenlenerek uzman kişiler tarafından verilmelidir. Bu sayede koruma bilinci
kazandırılan din görevlileri ile cami cemaati ve ziyaretçileri de doğru koruma zincirine
katılacaktır. Zira öncelikli olan bozulmaya sebep olan faktörlerin mümkün olduğunca
ortadan kaldırmaktır.
• İnebolu Tevfikiye Camisinde tespit edildiği gibi sütun ve mihrap çinilerinin üzreine
yapıştırılan aydınlatma ledleri ve askı aparatları yada çakılan çiviler için şimdiden önlem
alınması, aslında kültür varlığı olarak değer taşıyan unsurlar üzerinde isteyenin istediği gibi
mudahale edemeyeceği bir değer olduğunu gösterecek ve sonrasında bu ve benzeri
uygulamaların önünü kesecektir.
• Ya da kötü görünüyor diye parça kaybı görülen yerleri duvar eksikliklerini tamamlayan
ustaya emanet etmemek, çini gibi estetik değeri ile var olan dekor/bezeme onarımlarında
çok büyük yıkımların önüne geçmesini sağlayacaktır.

Kaynakça
Akca, M., (2018) İnebolu Şehrinin Gelişimi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Altay, H. A., (2021) İnebolu Tevfikiye Camii Çinileri, Kastamonu Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu.

472