Page 200 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı
P. 200
Görsel 12 Kadını ön plana çıkaran karikatürler
Karikatürde genel olarak erkekler tarafından icra edilen bir tür olmasından dolayı erkek egemen
bir mecradır diyebiliriz. Bayan Yanı bunun aksine çizer ve yazarlarını kadınların oluşturduğu bir dergi
olarak kadını ön plana çıkaran bir dergi olma vizyonu ile yola çıkmıştır. Yukarıda ki karikatürlerde
kadının istediği takdirde her şeyi yapabileceği vurgulanmıştır
Sonuç
Toplumsal cinsiyet rolleri biyolojik cinsiyet ile ayrışmaya başlayıp egemen söylem ve ideoloji
ile inşa edilirken medya da bu söyleme eklemlenmiştir. Medyanın her alanında olduğu gibi karikatürde de
egemen söylem görülmektedir. Karikatürün mizahı eleştirel anlamda kullanarak muhalif yanı ağır basan
bir medya ürünü olarak bilinir. Karikatür medya mecrasında eleştirel ve muhalif yapısıyla bilinmesine
rağmen toplumsal cinsiyet bağlamında kadını ikincil planda tutan egemen söylemi değiştirmede çok da
etkili olamadığı söylenebilir. Bayan Yanı karikatür dergisi Leman Dergisi’nin 8 Mart 2011 tarihinde özel
bir sayı çıkarmış gelen olumlu tepkiler üzerine süreli yayın haline getirilmiştir. Derginin çizerlerini
çoğunlukla bayanlar oluşturmaktadır. İncelenen sayılar göz önüne alındığında kadın öncelikli konular
genelde kapak konusuna alınırken iç sayfalarda aynı hassasiyet yer almadığı gözlemlenmiştir. Sonuç
olarak Bayan Yanı dergisinin Türkiye’de kadın sorunlarına dikkat çekmesi ve bunu karikatür gibi kendine
özgü bir anlatıma sahip bir araçla yapmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Toplumsal cinsiyet
rollerinin kadın kimliğine yüklediği anlamların çözümlenmesinde Bayan Yanı dergisinin gerek yapısal
gerekse yayın anlayışı olarak bir çizgide olduğu sonucuna varılmıştır.
Kaynakça
Connel R.W. (1998) Toplumsal Cinsiyet ve İktidar, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
Çığ, Ü. (2011) “George Gerbner” Kadife Karanlık 2, Su Yayınevi, İstanbul.
Dökmen, Z. (2006) Toplumsal Cinsiyet Sosyal Psikolojik Açıklamalar, Remzi Kitabevi,
İstanbul.
Durur K. E., (2013) Karikatürde Kadın Kimliğinin Temsili 1. Uluslararası Medya Çalışmaları
Sempozyumu, (20-23 Kasım) Bildiriler Kitabı, Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi, Antalya.
164

