Page 501 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

İNEBOLU TEVFİKİYE CAMİİ ÇİNİLERİNİN MEVCUT
KORUNMUŞLUK DURUMUNUN TESPİTİ

Işılay Konak
1
Özet
İnebolu, tarihi seyir boyunca bulunduğu stratejik konumu ile kritik öneme sahip olmuştur.
Anadolu Türk tarihinde de Karadeniz kıyısındaki en önemli ticaret merkezlerinden biri olan İnebolu,
Çobanoğluları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti, Candaroğulları Beyliği ve Osmanlı
İmparatorluğu himayesinde bulunmuş hem ticaret hem askeri anlamda bölgesel olarak belirleyici
rol oynamıştır. Bu bağlamda farklı devir ve devletlere yurt olan İnebolu, kültür varlığı olarak
nitelenen pek çok tarihi esere de ev sahipliği yapmaktadır. Bulunulan coğrafyanın sunduğu malzeme
olarak İnebolu tarihi mimari eserlerinde ahşap çokça kullanılmış olup, çinili eser sayısı oldukça
azdır.
Bildiri konusu olarak belirlenen İnebolu Tevfikiye Camii az sayıdaki çinili eserlerden biri
olup, Osmanlı son dönem Kütahya çiniciliğinin örneklerinden olan çinili bir mihraba sahiptir.
Caminin taşıyıcı sütunlarının yüzeyinde de çiniler mevcuttur. Ayrıca kubbe eteğinde eşit mesafelerle
sıralanmış, dışbükey çini kabara ile kubbe köşeliklerinde yumurta formunda çini sarkaçlar da
bulunmaktadır. Bu çalışmada bahsi geçen çinili mihrabın önemi üzerine durulacak, mihrap ve sütun
çinilerin mevcut korunmuşluk durumunun tespiti yapılacaktır. Tespit edilen bozulmalar, onarımlar
vb. uygulamalar modern restorasyon ilke ve kuralları temelinde değerlendirilecektir. Bu sayede
kültür varlığı olarak bize ulaşan İnebolu Tevfikiye Camii çinili mihrabının ve sütun çinilerinin
günümüze ilişkin belgelemesi yapılarak sonraki dönemlerde korunmasına katkıda bulunulması
amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: İnebolu Tevfikiye Camii, Çini, Mihrap, Mevcut Durum tespiti.

DETERMİNATİON OF THE CURRENT CONSERVATİON STATUS OF THE
INEBOLU TEVFİKİYE MOSQUE TİLES

İnebolu has been of critical importance with its strategic location throughout history.
Inebolu, one of the most important trade centers on the Black Sea coast in Anatolian Turkish history,
was under the auspices of the Çobanoğlu Principality, the Anatolian Seljuk State, the Candaroğulları
Principality and the Ottoman Empire, and played a regionally decisive role in both trade and military
terms. In this context, Inebolu, which has been home to different periods and states, also hosts many
historical artifacts that are considered cultural assets. As a material offered by the geography, wood
was used extensively in the historical architectural works of Inebolu, and the number of tiled works
is quite low.
İnebolu Tevfikiye Mosque, which was determined as the subject of the paper, is one of the
few tiled works. The mosque has a tiled altar, which is an example of the late Ottoman Kütahya tile
making. There are also tiles on the surface of the columns of the mosque. There are also tiles
arranged at equal intervals at the ends of the dome and egg-shaped tile pendulums at the corners of
the dome. In this study, the importance of the mentioned tiled mihrab will be emphasized and the
current state of preservation of the mihrab and column tiles will be determined. Detected
deteriorations, repairs, etc. Applications will be evaluated on the basis of modern restoration
principles and rules. In this way, it is aimed to contribute to the preservation of the tiled altar and
column tiles of the İnebolu Tevfikiye Mosque, which have reached us as a cultural asset, in the future
by documenting them for today.
Key Words: İnebolu Tevfikiye Mosque, Tile, Mihrab, Current Situation Assessment.

Giriş
Günümüzde Kastamonu iline bağlı bir ilçe olan İnebolu, tarihi seyir boyunca bulunduğu
stratejik konumu ile kritik önem sahip olmuştur. Osmanlı Devleti’nde Anadolu’daki ticari
faaliyetlerin yürütüldüğü, Karadeniz kıyısındaki en önemli merkezlerinden biri olan İnebolu,
Kurtuluş Savaşı süresince de askeri cephane ve mühimmatın Anadolu'ya dağıtılmasında belirleyici
rol oynamıştır (Akca, 2018: s.23,25). Bu bağlamda Anadolu Türk tarihinde farklı devir ve devletlere
yurt olan İnebolu, kültür varlığı olarak nitelenen pek çok tarihi esere de ev sahipliği yapmaktadır.
İnebolu Tevfikiye Camii bu eserlerden biridir. Bulunulan coğrafyanın sunduğu malzeme olarak
İnebolu mimari eserlerinde ahşap çokça kullanılmış olup, çinili eser sayısı oldukça azdır. İnebolu

1 Doç. Dr., Kastamonu Üniversitesi, isilaykonak6@gmail.com

465