Page 78 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı
P. 78
Emir Timur’un türbeyi yedi bölme halinde inşa ettirmesi Kuran-ı Kerim’in 7. Sûresi olan ve
Araf Sûresine (Araf: yüksek yerler, yüksek mevkiler) gönderme olarak düşünülmektedir. Aynı
zamanda, yedinci surenin referans alınmasının bir diğer nedeni de Yüce Allah’ın yeryüzüne insanlığı
çeşitli ölümlerden kurtaran yedi peygamber göndermesiydi. Bu nedenle, bu yedi bölümden yola
çıkarak, Nuh Peygamber, Hud Nuh Peygamber, Salih Peygamber, Lut Peygamber, Suayb
Peygamber, Musa Peygamber ve Hz. Muhammed olabileceği düşünülmektedir.
Plana göre, bu parçaları ayıran koridorun her iki tarafındaki ana taşıyıcı duvarlardan
birleştirme çıkıntıları çizilmiştir. Çalışmada çizilen plana göre yan kısımlar horizontal harfler
(A…F) ile gösterilirken, uzunlamasına vertical kısımlar rakamlar (1… 6) ile gösterilmiştir (Şek.2).
Çalışma planında tüm odaların ve koridorların alanları çizilmiştir. Türbenin planına göre birinci
katta on iki oda bulunmaktadır. Bu odaların sayısını Kuran-ı Kerim’in on ikinci sûresi olan Yusuf
sûresine göre incelendiğinmiştir (Altay, H. Zhanaltai, D. Altay, A. 1991: 235). Surenin dördüncü
ayetinde şöyle der: “Babacığım! Ben rüyamda on bir yıldızla güneşi ve ayı, onları bana secde
ederken gördüm” ki bu Güneş Sistemindeki on iki gezegeni işaret ettiği şeklinde yorumlanmaktadır.
Bunlar arasında Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün, Plüton daha sonra
keşfedilen cüce gezegenler, Ceres, Haumea, Makemake ve Eris (Kemelbekova, E. Baidabekov, A.
Yeziyeva Nehir M. 2023: 987) olarak bilinen gezegenler bulunmaktadır.
Türbenin birinci kat planında görüldüğü üzere uzunluğu 18.18 metre, genişliği 12.70 metre
girişe sahip kemerli bir portal bulunmaktadır. Bu kemerli portalın dış yüksekliği 37,5 metredir ki bu
eski boyuta göre 62 gyaz'a eşittir. Kuran'ın 62. suresi Cuma suresinin on birinci ayetinin savaşan
insanlara okunursa uzlaşmaya varılır şeklinde bir inanış vardır (Altay, H. Zhanaltay, D. Altay, A.
1991: 553). Buna göre Emir Timur, insanları Cuma günü Türbeye davet ederek barış ve uzlaşıya
davet ettiği anlamı çıkarılabilir.
42

