Page 222 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

GELENEKSEL – MODERN SANAT ÇATIŞMASINDA ÇAĞDAŞ
TÜRK SANATINDA KİMLİK SORUNU

Serkan İlden
1

Özet
Kültürel ve sanatsal tüm yaratılar ait olduğu toplumun geçmişte yaptıkları, gelecekte
yapacak oldukları, dolayısıyla da içinde yaşanılan an itibariyle yapıyor oldukları tüm sanatsal
üretimler ile bir bütünlük arz etmektedir. Bu nedenle sanat ve kültürün tüketim eşyalarını ortaya
koyan ve sanatçı olarak isimlendirilen bireyler pek tabi ki ait olduğu kültürün onlara kazandırdıkları
birikimler ile sanat eserini üretebilmektedirler. Bu üretimler coğrafya, iklim, fauna, flora ve
toplumun sosyal yapısı ile olgunlaşmış bir şekilde, yaratıcı bireyin kullanımına hakim olduğu
malzemeler ile hayat bulabilmektedir. Kullanılan malzeme ve bu malzemenin tasarımsal veya
düşünsel aktarımındaki bazı elamanların geçmiş ya da yaşanılan anın beğenileri bağlamında
kullanılması, ortaya çıkan yaratının geleneksel veya modern gibi isimler ile anılmasına da neden
olmaktadır. Bununla birlikte sanat ve kültür alanında geleneksel olarak adlandırılan davranış ve algı
süreçlerinin çağdaş dünyada doğru bir şekilde algılanabilmesi, içine tarihi süreçlerini de alacak
boyutta, doğru bir sentez iradesinin irdelenmesiyle mümkün olabilmektedir. Ancak kültürlerin
birbiriyle olan iletişimi, içinde yaşanılan süreçlerin etkisi ve katkısı nedeniyle bilgilerin ve bu bilgi
ışığında ortaya konulmuş sanatsal yaratımların benzerlik, etkileşim ve bazen de taklit özellikleri
yansıttığı görülebilmektedir. Bu nokta toplumların etnik veya kültürel kimliklerinin sanatsal
yaratılarında da bir kimlik ile ilişkilendirilmesinde sorunlar çıkarmaktadır. Özellikle Türk sanatında
görülen bu kültürel kimlik ile ilişkilendirilememiş sanatsal yaratım olgusu çeşitli çabalar ile
aşılmaya çalışılmış ise de maalesef sorun çözülememiş görülmektedir. Zira Cumhuriyet döneminden
hemen sonra batılılaşma amacı ve gayretinin batı hayranlığına dönüşmesi ve hatta körü körüne batıyı
taklit etme sevdası nedeniyle sanatımızın kökenleri ile ulaşılmak istenilen hedef arasında uçurumlar
oluşmuş, birbirini ötekileştiren sınıfların doğmasına neden olmuştur. Bu bildiride geleneksel olarak
adlandırılan sanat tavrı ile batı düşünce yapısıyla ortaya konulan sanat yaratıları arasında ki çatışma
bağlamında Türk sanatında ki kimlik sorunu tartışılmıştır.

Anahtar Kelime: Geleneksel Sanatlar, Çağdaş Türk Sanatı, Kimlik Sorunu

Abstract
All cultural and artistic creations are integrated with what the society to which they belong
has done in the past, what they will do in the future, and therefore with all the artistic productions
they are doing as of the moment they are living in. For this reason, individuals who reveal the
consumer goods of art and culture and are called artists are, of course, able to produce a work of art
with the knowledge gained by the culture to which they belong. These productions can come to life
in a way that is matured by geography, climate, fauna, flora and the social structure of society, with
materials that the creative individual has mastered to use. The material used and the use of some
elements in the design or intellectual transfer of this material in the context of the likes of the past
or the experienced moment also cause the resulting creation to be referred to with names such as
traditional or modern. However, it is possible for the behavior and perception processes traditionally
called in the field of art and culture to be accurately perceived in the contemporary world by
examining the correct synthesis will in a dimension that will also include historical processes.
However, due to the communication of cultures with each other, the influence and contribution of
the processes experienced in them, it can be seen that information and artistic creations put forward
in the light of this information reflect similarity, interaction and sometimes imitation characteristics.
This point raises problems in the association of ethnic or cultural identities of societies with an
identity in their artistic creations. Although the phenomenon of artistic creation, which could not be
associated with this cultural identity, especially seen in Turkish art, was tried to be overcome with
various efforts, unfortunately, the problem could not be solved. Because, immediately after the
Republican period, due to the transformation of the goal and effort of westernization into western
admiration and even the love of blindly imitating the west, gaps have formed between the origins of
our art and the desired goal, causing the birth of classes that Decouple each other. In this paper, the
identity problem in Turkish art is discussed in the context of the conflict between the traditionally
called art attitude and the art creations put forward by the western thinking structure.Dec.

1 Prof. Kastamonu Üniversitesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Resim Bölümü,
serkanilden1@hotmail.com

186