Page 474 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

Görsel 10: Beyitin Celi sülüs olarak yazılmış son üç satırı
Kaynak: Zülbiye Sevgili Polat, (2021)

Levhanın Kat’ı süslemeleri incelediğinde her bir satırın başında, sonunda ve harflerin
içerisinde çiçek şekilleri görülmektedir. Kesilen çiçekler birbirleriyle benzerlik göstermektedir.
Yazının etrafındaki geometrik şekillere benzer şekiller kendi içinde bir düzende döngüsel
hareketlerle tasarlanmıştır. İlk iki satırın satır araları incelendiğinde ara ara çiçek desenleri
görülmektedir fakat son üç satıda bu desenlerde sadece başta ve sonda kullanılmıştır.

3. Bulgular
Çalışmanın Kat’ı oymasının kimin tarafından yapıldığı konusunda araştırmacılar arasında
fikir ayrılığı bulunmaktadır. Bunlar;
Filiz Çağman,' Kat’ı: Osmanlı Dünyasında kâğıt oyma sanatı ve sanatçıları '' adlı kitabında;
''Antalya Müzesinde (env.183) kayıtlı kayıtlı olan oyma eserin mücellid Mehmet Rıfat
imzalı olduğunu ve Mehmet Rıfat’ın çok iyi bir mücellit olmasından dolayıda Kat’ı sını da onun
yaptığını söylemiştir.
Necmi Atik ise, 26 Aralık 2019 'da Gazete Bir'e '' Antalya Kaleiçi (Etnografya Müzesi -8-
Meşhur Hattatlara Ait Hüsn-i Hat Yazıları -5-)'' başlıklı yazısında; Eser “Mücellid Mehmed Rif’at”
ketebeli ve 1282/1865 tarihli olduğunu, ayrıca eser, sol alt köşede bulunan “amelü Süleyman”
yazısıyla, sanatında mâhir Kat’ı ustası Süleyman Efendi tarafından da kat’edildiğini yazmıştır.
Kemal Çığ, 1957 Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinin Yıllık Araştırma Dergisi II'' 'de
yayınladığı ‘'Türk Oymacılar (Katığları) ve Eserleri ‘' adlı makalesinde ise o dönemde yapılan
eserlerin kat ustalarının tatmin edici eserlerinin olmamasından dolayı bahsetmeye lüzum
görmediklerini yazmışlardır.
Kat'ı oymacılığının Süleyman Efendi’ye ait olduğunu düşündüren husus XIX. yüzyılda
yaşamış olan sanatçı oyma hat levhaları ile tanınmaktadır ve eserlerini ''amel-i Süleyman'' şeklinde
imzalamıştır.

Sonuç
Antalya Etnografya Müzesindeki, 32.21.72 envanter no’lu eser 64cm x 76cm ebatlarındaki
1865 tarihli bir dişi oyma celi sülüs hat levhadır ve 20.04.1972 tarihinde Türk İslam Eserleri
Müzesinden temin edilmiştir. Levha, kırık krem rengi kâğıttan dantel gibi incecik oyulmuş ve nişasta
ile mavi zemin üzerine yapıştırılmıştır. Eserin zemininde bazı kısımlarda yıpranmalar
görülmektedir. Eseri icra eden oyma sanatçısının ismi hakkında farklı fikirlerin olmasındaki en
büyük neden, Mücellid Mehmet Rıfat Efendi'nin çok yönlü bir sanatçı olması Filiz Çağman ve
Gülbün Mesera hem hüsn-ü hat hem de Kat’ı oymacılığının Mücellid Mehmet Rıfat Efendi
tarafından icra edildiğini düşünmektir. Fakat eseri inceleyen bütün araştırmalar eserdeki Kat’ı
işlemeciliğin çok ustaca dantel gibi olduğunda mutabıktırlar. Eserin ketebesi Mücellid Mehmet Rıfat

438