Page 494 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

Giriş
Kastamonu’nun Ağlı ilçesinde yer alan ve kaynaklarda Turnalı Camii veya Bereketli Camii
olarak adı geçen tarihî eserin orijinali günümüze ulaşmamıştır. Ancak Osmanlı idari döneminin son
yıllarında (1876) yıkılarak yeniden yapılmış, Cumhuriyet döneminde zaman zaman onarım
geçirerek ibadete açık bir şekilde günümüze ulaşmıştır (Yakupoğlu-Musalı, 2020, 203).
Turnalı/Bereketli Köyü Camisi’nde 1300’lü yıllardan itibaren hafız adaylarına ders verilmesi
amacıyla hattatlar tarafından Kur’an-ı Kerim cüzleri yazılmıştır URL1. Candaroğulları Beyliği’nin
ilk dönemlerinden itibaren Kur’an-ı Kerim cüzleri vakfedilmiş ve zamanla eskiyenlerinin,
kaybolanlarının yerine istinsah suretiyle yeni cüzlerin ilave edildiğini tespit edilmiştir (Yakupoğlu-
Musalı, 2020, 205). Cüzler yüzyıllar boyunca köylüler ve imamlar tarafından korunarak günümüze
kadar gelmiştir. Camide bulunan 58 Kur’an-ı Kerim cüzünde son yıllarda yıpranmalar görülmesi
üzerine daha iyi ortamda muhafaza edilmeleri amacıyla Kastamonu valiliği ile Ağlı
kaymakamlığınca çalışma başlatılmıştır. Bu kapsamda Kur’an-ı Kerim cüzleri 20.01.2023 tarihinde
Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesine devredilmiştir URL1. Ayrıca Cevdet Yakupoğlu ve Namiq
Musalı tarafından 28.07.2016, 03.08.2016, 30.09.2016 ve 03.11.2017 tarihlerinde Ağlı ve Azdavay
ilçeleri ile bağlı köylerinde gerçekleştirilen birkaç ayrı saha araştırması sırasında Bereketli köyü ve
çevresinde de incelemelerde bulunulmuş, bu inceleme esnasında caminin (Ağlı ilçesi Bereketli
Köyü Divan Camii) Malik Kılınç isimli kadrolu din görevlisi ile görüşülmüştür. Bu görevli,
araştırma ekibine camiyi tanıtırken, cami içinde bulunan el yazması Kur’ân-ı Kerîm cüzlerinin
varlığından haberdar etmiştir. Kur’an cüzlerinin cami demirbaş listesinde de kayıtlı olduğu
görülmüştür (Yakupoğlu-Musalı, 2020, 203). Bahsi geçen Kur’an cüzleri Cevdet Yakupoğlu ve
Namiq Musalı tarafından “Kastamonu Turnalı Camii’nde Candaroğulları ve Osmanlılar Zamanına
Ait Yeni Bulunmuş Vakıf Hatim Cüzleri” isimli makaleye konu edinmiştir. Makalede cüzler
hakkında detaylı bilgi verilmiş fakat eserler makale kapsamında sanatsal açıdan incelenmemiştir.
Yapılan bu çalışmada ilgili eserler cilt sanatı bağlamında ele alınmış, süsleme özellikleri
incelenmeye çalışılmıştır.
Turnalı/Bereketli camiisi’nden Kastamonu Yazma Eser Kütüphanesi’ne devredilen 58 adet
Kur’an cüzleri arasından cilt yüzeylerinde süslemesi olan 43 adet Kur’an cüzü çalışma kapsamına
alınmış ve bu cüzlerin 29 adedi aynı süslemeli, 10 adedi aynı süslemeli, 4 adedi de tek tek farklı
süslemeli eserlerden oluşmaktadır. 29 adet olan eserler 13, 38, 24, 27, 25, 39, 40, 10, 33, 42, 7, 17,
14, 31, 9, 8, 23, 15, 18, 26, 41, 3, 52, 30, 12, 57, 32, 34 ve 16, 10 adet olan eserler 22, 51, 56, 21,
47, 46, 35, 53, 45, 2, 4 farklı ve birer tane olan eserler ise 50, 5, 37 ve 11 kodlu numaralara (eski)
kaydedilmiştir. Daha sonra her birine ayrı ayrı envanter numaraları oluşturulmuş ve bu numaralar
kapsamında kayıt altına alınmıştır. 29 adet aynı süslemeli kuran cüzü takımının bilgileri şu
şekildedir: 13 (4256-3.Cüz, 140x195mm, 29 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 38 (4254-1.Cüz,
135x200 mm 31 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 24 (4257-4.Cüz, 140x195 mm 39 sayfa, Nesih
hattıyla yazılmıştır), 27 (4258-5.cüz, 140x195 mm 39 sayfa, Nesih hattıyla yazılmıştır), 25 (4259-
6.cüz, 190x140 mm, 39 sayfa, Nesih hattıyla yazılmıştır), 39 (4260, 7.cüz, 140x200, mm, 40 sayfa,
Nesih hattıyla yazılmıştır), 40 (4261-8. cüz, 140x195 mm, 39 varak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 10
(4263-10.cüz, 140x200 mm, 37 yaprak, harekeli nesih hattıyla yazılmıştırtır), 33 (4265-12.cüz,
140x195 mm, 39 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 42 (4266-13.cüz, 138x200 mm, 38 yaprak,
Nesih hattıyla yazılmıştır), 7 (4264- 11. cüz, 140x195 mm, 38 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır),
17 (4262- 9. cüz, 140x195 mm, 39 varak, harekeli Nesih hattıyla yazılmıştır), 14 (4255 2. cüz,
135x200 mm, 30 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 31 (4273-20. cüz, 140x190 mm, 34 yaprak,
Nesih hattıyla yazılmıştır), 9 (4267-14.cüz, 140x190 mm, 22 sayfa, Nesih hattıyla yazılmıştır), 8
(4268-15. cüz, 140x195 mm, 39 yaprak, harekeli nesih hattıyla yazılmıştır), 23 (4269-16.cüz,
135x198 mm, 39 yaprak, harekeli nesih hattıyla yazılmıştır), 15 (4274-21. cüz, 140x190 mm, 34
yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 18 (4270-17. cüz, Müstensihi katibül monla Mehmed’tir,
140x190 mm, 30 yaprak, H.1133/M.1721, harekeli nesih hattıyla yazılmıştır), 26 (4271- 18. cüz,
140x190 mm, 36 yaprak, harekeli nesih hattıyla yazılmıştır), 41 (4272-19. cüz, 140x195 mm, 35
yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 3 (4275-22.cüz, 140x190 mm, 35 yaprak, nesih hattıyla
yazılmıştır), 52 (4276-23. cüz, 140x190 mm, 35 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 30 (4277-24.
cüz, 140x190 mm, 32 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 12 (4278-25. cüz, 140x190 mm, 35 yaprak,
nesih hattıyla yazılmıştır), 57 (4279-26. cüz, 130x190 mm, 34 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır),
32 (4280-27. cüz, 9 Recep H.1271/M.1854, 130x185 mm, 35 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır), 34
(4281-28. cüz, Recep 1266 Hicri/Mayıs 1850, 130x185mm, 36 yaprak, Nesih hattıyla yazılmıştır),

458