Page 318 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

ТУРИЗМДЕГІ ТАБИҒАТПЕН БАЙЛАНЫСТЫРАТЫН ДЕМАЛЫС
ОРЫНЫН ЖОБАЛУ КЕЗІНДЕГІ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ТУРИЗМНІҢ
ТАЛАПТАРЫ

Дауенова Г.
1
2
Садыкова Ж. М.
Аннотация
Мақалада туризмдегі демалыс орындарына керекті бағыттардың түрлеріне, рекреяция мағынасын
тереңірек тоқталып кетеді және де эко туризмге басымдылық көрсету керектігін туристерді қоршаған
ортаға залалды барынша азайту жолдарын табу, оның ішінде демалушыларға дискус ретіндегі
жолдарын қолдану. Табиғатпен бірге болуды дәріптейді. Осыған байланысты туристік орындарды
жобалау кезінде эко туризмің талаптарына сай ландафттағы өсімдіктердің ә аймаққа сай алуан
түрілеріне мән беру мен жобаға енгізу керектігі жазылған.
В статье оговаривается, что места отдыха в туризме имеют более глубокое значение для
нужных направлений, в том числе рекреации. В том числе, чтобы показать приоритет экотуризму,
найти пути минимизации ущерба окружающей среде для туристов, в том числе использовать дискус
для отдыхающих. Популяризирует общение с природой. В связи с этим при проектировании
туристских мест прописано, что в соответствии с требованиями экотуризма необходимо уделять
внимание разнообразию растений в ландафте и включать их в проект.
The article specifies that recreational spaces in tourism hold deeper significance for various
purposes, including recreation. This includes prioritizing ecotourism, finding ways to minimize
environmental impact on tourists, including the use of discus for relaxation, and promoting
interaction with nature. Therefore, in the design of tourist destinations, it is stipulated that in
accordance with ecotourism requirements, attention should be given to the diversity of plants in the landscape
and their inclusion in the project.

Туризмде қоршаған ортаны сақтау жөніндегі бастамалар. Қоршаған ортаны сақтау жөнiндегi
көптеген бағдарламаларды туризм саласында жұмыс iстейтiн ұйымдар iске асырады. Бұл
бағдарламалар рекреациялық аймақтарды сақтауға жəне қайта жаңғыртуға бағытталған іс-шаралар
кешенін қамтиды. Бұл табиғи экожүйелерге əсер ету нормативтерін белгілеу, жасыл аймақтарды бөлу,
курорттық ормандарды сақтау, рекреациялық аумақтарды қорғау, орнықты орман пайдалану əдістерін
енгізу, жерасты су айдындары мен минералдық көздерді қорғау, ауаның сапасын сақтау жəне т.б.
Туризм, шартты түрде айтқанда, табиғи ресурстарды, сондай-ақ мəдени-тарихи мұраны анықтауға,
сақтауға, қалпына келтіруге жəне ұтымды пайдалануға ықпал ететін катализатор рөлін атқарады. Бұл
құбылыс бірқатар факторларға байланысты.
Біріншіден, жеке меншік иелері өздерінің рекреациялық мүмкіндіктерін қонақтарға лайықты
тəжірибе ұсынуға, олардың өз заңнама айналасында қолдануға жəне ең алдымен əлеуетті туристерге
бағытталған жарнамалық мақсаттарда ұмытылмас əсер қалдыруға ұмтылады. Екіншіден, саяхатшылар
өздерінің табиғаты бойынша сапарлар кезінде жаңа, мəдени жəне эстетикалық лəззат іздеуге бейім.
Үшіншіден, туризмнен түскен табыстың бір бөлігін ұлттық қазыналарды қорғауға жəне қалпына
келтіруге бағыттау перспективасы сенімді ынталандыру болып табылады. Қазіргі уақытта көптеген
еуропалық елдерде табиғи жəне тарихи мұраны каталогтаудың кешенді жүйелері құрылды, бұл
туризмді дамытудың тұрақты жолдарын белгілеуге жəне ұлттық игілікті сақтауға мүмкіндік береді.
Соңғы жылдары бірқатар елдерде жаңа ұлттық парктер мен қорықтар құруды қоса алғанда, қоршаған
ортаны сақтау жөнінде қатаң шаралар, сондай-ақ жол берілетін экологиялық жүктемелерді ғылыми
айқындау жөніндегі шаралар қабылданды, бұл бірінші кезекте халықаралық туризмнің тез дамып келе
жатқан секторының теріс əсерін жұмсартуға жəне сонымен бір мезгілде оның өсуі мен табиғи-
географиялық ортаны сауықтыруға қолайлы жағдайлар жасауға ұмтылысты көрсетеді. Қалаларды
көгалдандыру, шу деңгейін төмендету жəне тазалық стандарттарын арттыру сияқты бастамаларды
туризмді дамыту императивтеріне ішінара жатқызуға болады. (Егемен Қазақстан газеті.
Қазақстандағы Экотуризм қоршаған ортаны қорғау құралы бола алады. Айнаш Есенали. 5 қаңтар,
2021 ж., 15-бет.)
Туризмдi дамыту мақсатында табиғатқа шектен тыс жəне шектен тыс қол сұғу табиғи
ресурстарды сақтауға да, туристiк əсерлердi жақсартуға да ықпал етпейдi. Осы күрделі жəне бірінші
дəрежелі проблеманы шешу көп жақты тəсілді талап етеді. Туризмнің жалпы мəдениетін арттыру,
халықаралық туризмді қамту, заңнамалық кепілдіктерді күшейту, əрбір туристік объектіге ғылыми
негізделген жүктеме нормаларын белгілеу, экологиялық туризмді дамытуды ынталандыру қажет.
Бұдан басқа, табиғи байлықтарды сақтау арнайы техникалық шешiмдердi əзiрлеудi талап етедi.

1 Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті магистрі
2 педагогикалық ғылым кандидаты, профессор, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті

282