Page 149 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

ortada yer alan iki şerit 10 cm genişliğinde 6 adet farklı renkte şeritlerden oluşan bir kompozisyona
sahip çuvalın renklerinde yünün doğal rengi (gri, krem, mor ve kahverengi) kullanılmıştır. Şeritlerin
arası 1,5 cm genişliğinde (suyolu) zincir örgü ile ayrılmış, ikiye katlanan dokuma yanlardan eşit
büyüklükte krem ve kırmızı yün iplikle birleştirilmiştir. Gri ve kahverengi iplikler birlikte
kullanılarak saç örgüsü şeklinde 85 cm uzunluğunda sapı bulunmaktadır.

Fotoğraf 7. Çuval

Müzede sergilenen dokuma 85 x 63 cm boyutunda olup, kilim tekniği ile dokunmuş bir
örnektir. Sahibi ve tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte yapısal bütünlüğünü korumakta ve yer
yer yıpranmalar görülmektedir. Atkı ve çözgü iplikleri Tek kat bükümlü keçi kılı ve yünden oluşan
tek parça dokuma, ikiye katlanarak çuval formu oluşturulmuştur. Çubuklu denilen ortalama 3,5 cm
ortada yer alan iki şerit 10 cm genişliğinde 6 adet farklı renkte şeritlerden oluşan bir kompozisyona
sahip çuvalın renklerinde yünün doğal rengi (gri, krem, mor ve kahverengi) kullanılmıştır. Şeritlerin
arası 1,5 cm genişliğinde (suyolu) zincir örgü ile ayrılmış, ikiye katlanan dokuma yanlardan eşit
büyüklükte krem ve kırmızı yün iplikle birleştirilmiştir. Gri ve kahverengi iplikler birlikte
kullanılarak saç örgüsü şeklinde 85 cm uzunluğunda bağ yer almaktadır.

Sonuç
Alaçam Mübadele Müzesinde sergilenen dokumalar, mübadillerin yalnızca yanlarında
taşıyabilecekleri kadar eşya alabilmelerinden dolayı geldikleri bölgedeki dokuma kültürünü tam
anlamıyla ortaya koymamaktadır. Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde yük ve eşya taşıma amacı ile
üretilen heybe, çuval gibi örneklerde görüldüğü üzere zengin motif ve renk çeşitliği görülmektedir.
Bu nedenle, Mübadillerin yanlarında getirdikleri dokumaların basit ve desensiz oluşu dikkat
çekmektedir. Bunun sebebinin giderek kültürel kimliklerinin kaybolması ya da mübadeleye kadar
olan dönemde yaşadıkları baskılar nedeniyle mi olduğu sorularını gündeme getirebilir.
Türk dokuma kültüründe en basit kullanım amacı ile üretilen dokumalarda bile motif ve
renk zenginliğinin mübadillerin dokumalarında görülmemesi araştırılması gereken önemli bir
konudur. Mübadillerin dokumaları ve Anadolu dokumaları arasında sağlıklı bir mukayesenin
geliştirilmesi adına Alaçam mevkiine yerleşen mübadillerin geldikleri yerlerde ayrıca araştırma
yapılması, motif ve renk çeşitliliğin kaybolma sebeplerinin araştırılması bu sebeple önem arz
etmektedir.

Kaynakça
Arslaner, Ö. S. (2017) Zorunlu Türk-Yunan Nüfus Mübadelesinin Etkileri Üzerine Bir
Değerlendirme. Igdir University Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences ,
C.2, s.21-36
Çelik, G. (1999) Osmanlı Devleti'nin nüfus ve iskân politikası. Divan: Disiplinlerarası
Çalışmalar Dergisi: 49-110
Delilbaşı, M. (1987) Selânik ve Yanya'da Osmanlı Egemenliğinin Kurulması, Belleten,
S.51(199), s.75-101
Kılıçarslan, H.; Etikan, S. (2016) Yalvaç Yöresi Çuval Dokumaları, Uluslararası Sosyal
Araştırmalar Dergisi C. 9 S. 43, s.1131-1137

113