Page 190 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

olmuştur. Akademi dışında müstakil olarak resim çalışmalarını kendi atölyelerinde sürdüren
ressamlar için Akademinin kendi tekelinde projeyi sürdürmesi, rahatsızlık yaratmıştır. Bu proje
sayesinde, ressamların bolca anekdotları, yol ve resim hikayeleri birikmiştir. Çeşitli dönemlerde,
ressamların hatıra yazılarında döneme ait olaylar yazılmıştır. Cumhuriyet döneminin en önemli
kazanımlarından biri, ressamların atölyeleri dışında eser üretmeye teşvik edilmeleridir. Proje
vasıtasıyla ressamlar, Anadolu’nun farklı kültürlerini tanımışlardır.
Sonuç
Cumhuriyet dönemiyle birlikte, köklü değişiklikler yapılması zorunluluğu, sanat alanında
da kendini hissettirmiş, saraya bağlı veya saray çevresine hitap eden sanat olgusunun hızla terk
edilerek halkın tüm kesimini kapsayacak şekilde genişlemesinin önü açılmıştır. Sarayın lüks
uğraşının halkla paylaşılan bir etkinlik olması, ilk zamanlarda yadırgansa da cumhuriyetle birlikte
özellikle Türk ressamların desteklenmesine karar verilmesi ve İstanbul dışında sergilerin açılması,
Türk resmi için bir şans olarak görülebilir
Sanat okullarının yaygınlaştırılması, İstanbul’da bulunan akademinin müfredatının
yenilenmesi, yeni programlar açılması, yabancı eğitimcilerin getirilmesi, sanat eğitimi alanında
yapılan önemli düzenlemelerdir. Anadolu sergileri düzenlenerek, seçilmiş ressamların eserlerinin
farklı mekanlarda sergilenmesinin önü açılmıştır. Düzenli olarak Devlet Resim ve Heykel Sergileri
düzenlenmiş, bu sergilerde başarılı bulunan eserler, seçici kurul desteğiyle, ressamlardan para
karşılığı satın alınmıştır. Parayla alınan bu eserler, günümüzde Ankara, İstanbul ve İzmir Devlet
Resim ve Heykel Müzeleri koleksiyonlarının oluşmasına katkı sağlamıştır.
1933 Üniversite Reformu’yla sanat alanında yenilenme çabaları sürdürülmüştür. Alman
heykeltıraşlara büyük illerdeki önemli meydanlara anıt heykeller yapılmıştır. Bu heykellerin genel
konusunu, yurt sevgisi, halkın temsili, istiklal mücadelesi, Atatürk gibi konular oluşturmuştur.
Kuruluş ve varoluş mücadelesi veren halkın, sanat eserlerine, edebi eserlere girmesi devlet politikası
olarak desteklenmiştir. Sanatçılardan milli konulara daha hassas yaklaşmaları beklenmiş, milli
mücadele konulu eserler özellikle teşvik edilmiştir. Bu millilik zaman zaman tartışmalara konu olsa
da böylesine bir varoluş mücadelesi vermiş halkın, sanatçılar tarafından eserlere konu edilmesi,
doğal karşılanmıştır. 1950’li yıllardan sonra konular normale dönmüş, vatan ve millet, istihsal,
istiklal gibi kavramlar yerini, sosyal hayat görünümlerine bırakmıştır.
Türk sanatının neden Avrupalı ressamların izlediği yolu izleyerek özgün akımlar yaratma
peşinde koşmadığını izahı, ailenin tüm fertlerinin, cepheye koşarak vatan müdafaasına katılmaları,
halkın içinde yaşayan ve bu durumu gözlemleyen ressamlar için birinci öncelik olmasıyla ilgilidir.
Yurt Gezileri programıyla, dönemin iktidar partisi sanatı ve sanatçıyı desteklemek adına, sanatçıları
Anadolu’nun çeşitli kentlerine göndermiş, burada yaşayan halkla etkileşimde bulunmuş ve ortaya
dev bir koleksiyon çıkmıştır. Yurt gezileri programının teşvik edilerek, günümüzde de devam etmesi
Türk sanatına devlet desteğinin sürmesi adına yararlı olacaktır. Milli konularda eser üretebilecek
ressam adayları için ön lisans düzeyinde iki yıllık sanat okulları açılarak, tarih, kültür, bellek,
panorama vb. müzeler için kalabalık figüratif resimler yapabilecek bireylerin yetiştirilmesi yararlı
olacaktır. Halkevlerine benzer yapıların sanat alanında kurulması, düzenli bir çatı altında
ressamların bir araya getirilmesi, Türk sanatının gelişimine katkı sağlayacaktır. Cumhuriyetle
birlikte kültür ve ilim dünyasında olan hızlı değişimin etkisiyle, sanat alanında yapılan geliştirme
çabaları, günümüzde de devam etmektedir. Güzel Sanatlar Liseleri, Güzel Sanatlar Fakülteleri,
sanatçı adayı yetiştiren kurumlar olarak hizmet etmektedir. Çağın eğitim sistemi içinde, farklı sanat
alanlarında eğitim veren okulların tüm yurda yayılması, günümüz sanat politikasının ve sanata
verilen önemin göstergesidir.
Kaynakça
Akyüz, Y. (2008). Tanzimattan Cumhuriyet’e eğitimde ödül ve günümüz eğitimi açısından
bir değerlendirme (1839-1923). Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, Ankara: MEB
Yayınlar Dairesi Başkanlığı Mart 2004, Yıl: 5, Sayı: 49.
Anonim, (tarih belirtilmemiş). Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi, İstanbul: Ajans
Türk Basın ve Basım.
Atabay, M. (2009). Cumhuriyet Kültürü. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
Atatürk Yolu Dergisi, s 43, Bahar.
Avcı, C. (2019). Cumhuriyetin İlk Yıllarında Eğitim ve Kültür Kurumları (1923-1938
Yılları Arası). Kesit Akademi Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 20, Eylül.
Başbuğ, F. (2009). 1914 Çallı Kuşağı’nın Türk Resim Sanatı ve Eğitimine Etkisi, Selçuk
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi.

154