Page 445 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

mani, deyim gibi türlerde kültüre özgü bir dil olan sembol dilinin, sözlü açıklamalar dikkate
alındığında, daha belirgin bir şekilde toplumsal bellekte yaşama kabiliyetine sahip oldukları
öngörülebilir. Böylece, kültürün farklı formlarına özgü benzer ve farklı anlatımlar ile imgeler,
görsel ve işitsel belleğin bütünleşerek kültürel özelliğin pekişmesine katkıda bulunmaktadır.
Eskişehir Sivrihisar Uygulamalı Kilim Müzesine hafta içi ve hafta sonu çevre il ve
ilçelerden düzenlenmekte olan okul gezileri, kilim dokumacılık sanatına ilginin artırılmasına ve
kültürel süreklilik olgusuna katkıda bulunmaktadır. Sadece kültürel değerlerin sunulması eğitim
olarak nitelendirilemez. Miras kalan kültürle bağ kurmak ve onu uygulamaya aktarabilmek; genç
kuşağın milli duygularını güçlendirmesini, miras aldıklarını korumasını ve yaşatmasını
sağlayacaktır (Şahan, 2005: 496).
20. yüzyılda değişen müzecilik anlayışında, kültürü farklı temalarda, farklı konseptlerle
ele alan, her cinsiyete ve yaşa hitap eden, her kültürden insanın eğlenerek öğrenerek ziyaret
edeceği, müzeler kentlere kazandırılmıştır. Bu da kültür turizminin bir kolu olan müze turizmine
olan ilgiyi artırmıştır. Böylece müzeleri ziyaret eden yerli ve yabancı turistler sayesinde
bulundukları topluma sosyal, ekonomik ve kültürel katkılar sağlamaktadır (Aydoğan, 2021: 185).
Mevcut veriler, 2022 yılında müzeyi gencinden yaşlısına, yerelinden yabancısına yaklaşık 20.000
ziyaretçinin gezdiğini göstermektedir (K.K. Duralı).
Alanında bir ilk olan Eskişehir Sivrihisar Uygulamalı Kilim Müzesi, 2021 yılında Tarihi
Kentler Birliği Müze Özendirme Yarışması’nda El Sanatları ve Zanaat Müzeleri kategorisinde
ödüle layık görülmüştür (URL 4). Ayrıca;
Uluslararası Craft İstanbul 2.El Sanatları Fuarı’nda “El Sanatları Kurum Onur
Ödülü” Sivrihisar Kilim Müzesine layık görüldü. Sivrihisar Belediye Başkanı
Hamid Yazgülü’nün yürüttüğü projelerle hayata geçirilen, geçmişin izlerini
taşıyan ve Türkiye’de ilk ve tek olan Sivrihisar Uygulamalı Kilim Müzesi’ne
El Sanatı Kurum Onur Ödülü verildi (URL 5).
Bellek yuvası olan müzeler kültürel imgelerin temel gösterim mekânlarındandır. Bu
mekânlarda gelenekler korunup sergilenirken, çağdaş yöntemlerle geçmiş geleceğe taşınmaktadır.
Kültürlerin yaşaması, öncelikle kültürel belleğin oluşturulmasına ve sonrasında bu bellekte mevcut
yerel imgelerin birçok farklı katkılarının yanında ekonomik katma değer yaratmasıyla ilişkilidir
(Özdemir, 2012: 121).

Sonuç
Var olan kültürel zenginliğin gözler önüne serilmesi, bu mirasa yönelik sözlü anlatımlarla
esere derinlik kazandırılması, uygulamalı eğitimlerle zanaatkâr ile ziyaretçilerin arasında köprü
kurulması misyonunu üstlenen Eskişehir Sivrihisar Uygulamalı Kilim Müzesinin (ESUKM)
ziyaretçilerinin farkındalığını artırmak, unutulmuş veya yok olmakta olan mirasın korunması ve
muhafaza edilmesi ve yeniden canlandırılmasına yönelik çaba göstermesi dikkate değerdir.
Mevcut envanter ile kilim dokuma sanatının yöresel örneklerinin tanıtıldığı, uygulamalı atölye
çalışmaları ile zanaat eğitiminin sunulmaya çalışıldığı müze, ziyaretçilerin ilgisini çekmektedir.
Eskişehir Sivrihisar Uygulamalı Kilim Müzesi bulunduğu coğrafyanın tanınırlığını
artırmış, farkındalık yaratarak yerli ve yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekmiştir. Yerli sanat
ürünlerini, yeni bir mekânda sunma ve uygulama imkânı sayesinde ziyaretçiler ile etkileşim ve
iletişimin kurulması, kent kimliğine yeni bir boyut kazandırmıştır.
Unutulan el sanatlarının yaşatılması, yaygınlaştırılması, korunması ve canlandırılması,
kamuoyunun bilinçlendirilmesi, amacıyla müzeye kültürel amaçlı geziler düzenlenmelidir. Tanıtım
ve reklamının daha iyi yapılması halinde daha geniş bir kitleye ulaşacağı ve örneklerinin artacağı
düşünülmektedir.
Geleneksel toplumda üretilen kilim dokumalarının çağdaş toplumun ihtiyaçlarına göre
uyarlanması, hem aktarım yoluyla geleneğin sürdürülmesini, hem de kültür turizminin
canlanmasını sağlayacaktır.

Kaynakça
Aral, N., Kandır, A., & Can Yaşar, M. (2000). Okulöncesi Eğitim ve Ana Sınıfı
Programları. Ya-Pa Yayınları, İstanbul
Aydoğan, Y. (2021). Çağdaş Müzecilik Anlayışına Bağlı Olarak “Popülerleşen Müze
Turizmi” . İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 7 (2) , 178-186
Demir, S (2017). Sözel Belleğin Müzede Sergilenişi, Fanus Kitap, İstanbul
Kırcı, N. (2010). Müzelerde Sentaktik ve Biçimsel Analiz Üzerine Bir Değerlendirme.
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 25(2),189-199.s.
Oğuz, M. Ö. (2013). Terim Olarak Somut Olmayan Kültürel Miras. Milli
Folklor, 25(100), 5-13.s.

409