Page 589 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

Ukiyo-e’nin kurucularından Hisikawa Moronobu (1615-1694) ağaç baskı sanatı uygulamalarında sıklıkla
tercih edilen dini konulardan uzaklaşarak, farklı konuları işleyen ilk sanatçı olarak alanyazında dikkat çekmektedir
(Bkz. Görsel 24) (Yiğit, 2016, 8).

Görsel 26. Kadınlar ve çeşitli meslek kıyafetleri–
yaban kirazı tahta blok, 1870 Tokyo. Izutsuya.
Kaynak:
Görsel 25. Suzuki Harunobu, "Akşam Yağmuru” (https://www.loc.gov/ghe/cascade/index.html?appid
1765. =2ea96b5ec90e4378a363c01d10131192&bookmar
Kaynak: (Şen Akkaş, 2017, 15). k=Printmaking).

Ukiyo-e yapımında ahşap baskı için kullanılacak ağaç seçimi çok önemlidir. En çok tercih edilen ağaç
yaban kiraz ağacıdır (yamazakura) (Bkz. Görsel 26). Ağaç bloklar kullanıma hazırlanırken, gölgede muhafaza
edilerek ve kuruması engellenerek bekletilmektedir. Kullanıma hazır olduğunda plaklar, hazırlanacak desene göre
planlanıp kesilir, oyma işlemi ağacın damarlarına paralel olacak şekilde yapılmaktadır (Malkoç, 2018, 55).
Ukiyo-e baskı sanatında, resim ahşapta oyulma işleminden sonra, renklendirilir ve pirinç lapasına
batırılmış bir fırça ile renkler yedirilir. Pirinç lapası burada, yalnızca rengi sabitlemek için değil, aynı zamanda
parlaklık vermek için de kullanılır. “Yüksek baskı tekniğinde” kullanılan kâğıtların yumuşak fakat dayanıklı ve
gramajının yüksek olması önemlidir. Özellikle Japon ve Avrupa el yapımı kâğıtlar en kaliteli olanlarıdır. Örneğin;
Japon ve Kore baskı resim kâğıdı (Washi) tercih edilebilir. Japon el yapımı bu kâğıtların yumuşak, emici ve duyarlı
olması baskı kalitesini arttırmaktadır (Kılıç, 2012, 16). Yüksek baskı tekniğinde kullanılan boyalar, su bazlı ve
yağ bazlı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Uzakdoğu baskılarında kullanılan boyalarda genel olarak su özlü olanlar
tercih edilmektedir (Malkoç, 2018, 59).
Malkoç araştırmasında Ukiyo-e de kullanılan renkler hakkında şu ifadeleri kullanmıştır:
1600'lü yıllarda tek renk olarak üretilen Ukiyo-e'ler tam anlamıyla siyah basılı resim olarak
çevrilebilen sumizuri-e olarak anılıyordur. Bunun ardından 1720-40 yılları arasında aspir
çiçeğinden üretilen bir çeşit kırmızı eklenerek beni-eyani pembe resimler ve kırmızı ve yeşil ile
basılmış tan-e'ler üretilmeye başlandı. Tüm bu özel renk kullanımları 1745'lerde ilk büyük çağlı
baskılar olan benizuri-e' ye evrilmiştir. Bu teknikte el ile renklendirilmiş tan-e 'ye benzer
renkler baskı işlemi ile verilmiş ve büyük sayılarda baskılar alınmıştır. 1750'li yıllarda ise sarı
eklenerek tamamlanmış bir skalaya erişilmiştir ve bu da diğer renklerle birlikte nishiki-e ye
dönüşmüş ve bugünkü bildiğimiz anlamıyla Ukiyo-e'ye ulaşmıştır (Malkoç, 2018, 59).

Görsel 28. Kitagawa Utamaro Üç Niwaka
Sanatçısı.
Görsel 27. Kitagawa Utamaro "Saç Tıraşı", Kaynak:
1797. (https://www.metmuseum.org/art/collection/
Kaynak: (Şen Akkaş, 2017, 15). search/37356).
Kıran (2009, 150) Ukiyo-e sanatının Avrupa’da yarattığı etki hakkında, “20. yü yıl başına kadar devam
etti. Adeta bir sanat akımı haline gelen Ukiyo-e'yi; Avrupa sanatseverleri bir tür "Japonizm" olarak görü orlardı.

553