Page 184 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA TÜRK RESMİ

Fatih Başbuğ
1

Özet
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş aşamasından başlayarak, savaş yıllarının getirdiği maddi
ve manevi zorluklara rağmen belirli bir kültür ve sanat politikasının belirlendiği görülmektedir.
Yurtdışından alanında üst düzey eğitimciler getirilerek, çeşitli raporlar hazırlanmış, bu raporlar
doğrultusunda sanat ve kültür politikasının ne denli önemli olduğu vurgulanarak, eğitim
kurumlarında köklü değişiklikler yapılmıştır. Okulların fiziki şartları iyileştirilmeye çalışılmış,
yabancı uyruklu eğitimciler görevlendirilmiş, Ankara’da yeni sanat okulları kurularak yetenekli ve
yaratıcı bireylerin önü açılarak bu okullara yerleştirilmişlerdir. Genç cumhuriyetin yılmaz
savunucuları, bu okullardan mezun olarak Türk sanat ve kültür dünyasına yön vermişlerdir. Bu
dönemde sanat hareketleri, milli bilinç kavramı etrafında birleşmiş, yerel unsurlara aidiyet
kazandırılarak, evrensele ulaşma çabasının motive edildiği görülmüştür. Anadolu görünümleri,
seferberlik yılları, zaferler, köy yaşamı, şehirli insanların hayatlarından kesitler, manzaralar, istihsal,
tarımla uğraşanlar, kalkınma mücadelesi, aile unsuru, okuma yazma etkinlikleri, balıkçılar, Atatürk
ve silah arkadaşlarının portreleri, natürmortlar, devrimler gibi konular, cumhuriyetin ilk yıllarında
ressamların öncelikli eserleri arasında yer almıştır. Anadolu’nun çeşitli illerinde açılan sergiler
vasıtasıyla ressamlar halkla buluşmuş, halkın bu sergilere yeterli ilgiyi gösterdiği görülmüştür.
Ressamların devlet desteğiyle yurdun çeşitli illerine giderek resim yapmaları teşvik edilmiş, bu
kapsamda “Yurt Gezileri” adı altında etkinlik düzenlenmiştir. Sanatın, geniş kitlelere hitap etme
gücü, yeni kurulan devlet yöneticilerinin yüksek kültür seviyelerinin göstergesi olarak önemsenmiş
ve büyük şehirlerin merkezlerine dikilen anıt heykellerle, halkın gücü ve millet iradesinin
farkındalığı ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Türk sanatı, Türk kültürü, resim sanatı, ressamlar.

TURKISH PAINTING IN THE EARLY YEARS OF THE REPUBLIC

Abstract
It is seen that starting from the establishment phase of the Republic of Turkey, a certain
culture and art policy has been determined despite the material and moral difficulties brought by the
war years. High level educators were brought from abroad and various reports were prepared. In line
with these reports, it was emphasized how important the art and culture policy is and radical changes
were made in educational institutions. The physical conditions of the schools were tried to be
improved, foreign educators were appointed and by establishing new art schools in Ankara, qualified
and creative individuals were placed in these schools. Defenders of the young republic have shaped
the world of Turkish Art and Culture by graduating from these schools. In this period, art movements
united around the concept of national consciousness, local elements have been acquired and it has
been seen that the effort to reach the universal is motivated. Anatolian views, years of mobilization,
victories, village life, sections from the lives of urban people, landscapes, agriculturists, struggle for
development, family element, literacy activities, fishermen, portraits of Ataturk and his comrades
and revolutions were among the priority works of painters in the first years of the Republic. Artists
met with the public through exhibitions held in various provinces of Anatolia and it was seen that
the public showed sufficient interest in these exhibitions. Painters were encouraged to go and paint
in various provinces of the country with the support of the state and in this context, an event was
organized under the name of Country Trips. The power of art to appeal to large masses has been an
indicator of the high cultural level of state administrators. The power of the people and the will of
the nation were revealed with the main statues put in the centers of big cities.
Keywords: Turkish art, Turkish culture, painting art, painters.

Giriş
Yirminci yüzyılın başında Fransa, İngiltere ve Rusya’nın, sac ayağını oluşturan ittifakı,
Almanya’nın büyümesine karşı alınacak önlemlerin sonuncu halkası olan Dünya Savaşı ile

1 Prof. Dr. Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü, fbasbug@gmail.com

148