Page 529 - Milletlerarası Sempozyum Bildiri Kitabı

yaşanan bu değişimlerden dolayı konuşulur hale geldi. Maddi beklentilerin olmadığı dönemlerde
sanat sanat için olabilir. Fakat günümüzde durum değiştiği için sanat artık sanatçı ve sanat için değil,
çoğunlukla kazanmak için yapılmakta. Bu durum Türk müziği ses icracıları ile de ilgilidir.
İcracıların, yaptıkları albümlerin içeriği bile maalesef dönemin beklentilerine göre şekillenmiş ve
klasik eserlerin dinlenilirliği azalınca, farklı alanlara yönelmişlerdir. Burada mesul olan icracı değil,
albüm yapan şirketlerin kazanç politikaları denilebilir.
Türk musikisinde bir eseri ses ile icra ederken, kadın ağzı eserin erkek tarafından okunması,
erkek ağzı bir eserin kadın tarafından okunması veya yapılan nüanslarda kimlikten uzaklaşmayı
hissettirecek abartılı nüanslar, eserin karakter prozodisini bozmaktadır. Örneğin kadın bir solistin,
eser icrası sırasında erkek ağzı bir nüans yapması, bu duruma verilebilecek bir örnektir ve karakter
prozodisini olumsuz etkiler. Erkekler ve kadınların bir Türk musikisi eserini okumalarındaki
üslupları, farklıdır ve hissedilir derecededir. Bu durumu, eser analizlerinde göz önünde bulundurmak
gerekir. İnanılmaz hassas şekilde yazılmış olan eserlerde, nezaketinin “Bir bahar akşamı rastladım
size..” mısralarında işlendiği bir musiki kültürünü de seslendirirken, bestecinin anlattığı ve icrada
anlatmamızı istediği o duyguları daha ulaştırır kıvamda seslendirmeye çalışmak gerekir.
Çalışma başlığına konu teşkil eden Türk musikisi icra sorunları için çözüm önerileri
sunmak ve bu önerilerin çözümünün kısa zamanda gerçekleşmesini ummak oldukça güçtür. Çünkü,
yaşadığımız dönemde kültürel yönelmeleri kontrol altına almak veya yeniden yön vermek, kısmen
ülkenin sanat politikaları ile ilgili olsa da, bu aşamada en güçlü olan organ, insanları her alanda
olduğu gibi yönlendirebilen sosyal medya ve yayın organlarıdır. Her akademik çalışmada sunulan
çözüm önerileri, artık zayıf kalmaktadır. Asıl olan bu durumu göz önüne alıp, amaçsız
yönelmelerden uzaklaştıracak bir medya-teknoloji kullanımı düzenlemesi yapılması gerekir.
Konudan çok uzak kalan öneriler sunulduğu düşünülse de, büyük çerçevede asıl sorunların bahsi
geçen mesele olduğu düşünülmektedir. Fakat yine de Türk musikisi icralarında neredeyse yalnız
kalan TRT kurumunun da bu politikayı önemsemesi gerekir. Bu konuda, maalesef TRT kurumu da
aynı savrulmuşluğu yaşamaktadır. TRT’nin yaptığı Türk Sanat Müziği programlarında artık Pop
müziği eserleri okunmakta. Haklı veya haksız, beklentilere cevap vermek maksatlı olsa da, yapılan
programın adı ve solistleri buna uygun düşmemektedir. Sanat müziği yorumcusu olan TRT
kurumunun solistlerinin, zamanla üsluptan uzaklaşmaları çok doğal bir durumdur. Belki de yapılan
programların isimleri ve kapsamları konusunda biraz tutarlı ve muhafazakâr davranmakta fayda
olacaktır. Sadece klasik eserlerin seslendirildiği yayınlar konulabilir. Ayrıca Türk müziği eğitimi
veren tüm kurumlarda da, daha fazla klasik dönem eserlerinin geçilmesi de katkı sağlayacağı
düşünülmektedir. Yukarıda bahsedildiği gibi öneriler de bundan öteye gidememektedir.

Kaynakça
Avcı-Akbel, B. (2021). Türk Müziğinde terminoloji sorununun ekol, üslûp, tavır, yorum
terimleri özelinde incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, C.21,
S.3, 941-955.s. https://dx.doi.org/10.17240/aibuefd.2021.21.64908-869847
Aktaş, Y. (2014a). Üslup ve repertuvar dersi alan öğrencilerin başarılarını etkileyen
frustrasyonlar Sanatta yeterlilik tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi.
https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
Aktaş, Y. (2014b). Devlet Konservatuvarları Türk Müziği Bölümlerinde Verilen Üslup ve
Repertuvar Dersinin Uygulanmasında Eser Kimliği Yönteminin Kullanımı ve Önemi. Ordu
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C.30, S.11, 50-57. s.
Çavdaroğlu, S. Z. (2009). Türkiye' nin Ses Kayıt Tarihine Bir Bakış. Web Musiki Dergisi.
URL: http://www.musikidergisi.net/?p=859
Duran, S., Türkel Oter, S. ve Ok , Ü. (2021). Klâsik Türk Müziğinde Ses Performansının
Kalitesini Etkileyen Müzikal Faktörler Üzerine Bir Araştırma. Yegâh Mûsikî Dergisi C.4, S.1, 72-
96. s.
Ersoy, İ. (2017). Üslup Kavramına Analitik Bir Bakış: Türkiye’de Geleneksel Müziklerde
Performans Normları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. C.10, S.49, 302-314. s.
Okcu, S. (2020). Mûsikî Prozodisinde Statik Kalış ve Zeki Ârif Ataergin Örneği.
Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. C.13, S.73, 451-460. s.
Karasar, N. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Nobel Yayınları.
Ötkün, C. (2008). Sanat Yapıtına Yaklaşım Biçimleri. Sanat ve Tasarım Dergisi. C.1, S.2,
159-178. s.
Özel, Ö. (2022). Türk Müziğinin Üslup Gelişimi. Saz ve Söz Dergisi. S.9. URL:
https://divanmakam.com/yazilar/turk-muziginin-uslup-gelisimi-ozer-ozel-saz-ve-soz-dergisi-sayi-
9.54/

493